Druhno i Druhu, nie idźcie tą drogą
Poświęcenie to taki rodzaj motywacji, którego osobiście nienawidzę. Nie znoszę, gdy ktoś motywuje innych do działania w ZHP argumentem typu: “Druhno, Druhu, trzeba się poświęcić” , “trzeba zwrócić ten dług, który jesteśmy winni ZHP”, “to jest chwila, w której trzeba się poświęcić dla innych, bo harcerstwo to służba”. Nie znoszę nie dlatego, że uważam, że nie należy poświęcać się dla innych ale dlatego, że w ten sposób wychowujemy całe pokolenia cierpiętników, niezastąpionych, poświęcających się, służących – tych, którzy już zapomnieli, co było ich prawdziwą motywacją do działania w tej organizacji.
Poświęcenie kojarzy mi się z nieszczęśliwymi ludźmi, którzy wciąż dają coś z siebie i uważają, że nie mogą oczekiwać niczego w zamian. Oczywiście postawa otwartości na innych jest słuszna, chęć czynienia dobra dla innych bez oczekiwania “zapłaty” – super. Ale należy pamiętać, że my nie jesteśmy organizacją charytatywną, w której celem grupy ludzi jest pomoc innym. Jesteśmy organizacją, której celem jest wsparcie wychowania młodych ludzi, organizacją, która pracuje metodą harcerską, której jedną z cech jest pozytywność. To wsparcie wychowania ma przynosić nam radość, ma być okazją do własnego rozwoju, ma dawać nam satysfakcję.
Poświęcenie, rozumiane jako postawa ciągłego robienia czegoś dla innych i za innych – bo nikt tego nie zrobi, powoduje, że ludzie przestają się cieszyć z tego, co robią. Zaczynają “cierpieć” i nakłaniać innych do poświęcenia, biorą na siebie mnóstwo zadań, są przemęczeni i zdemotywowani. Ja nie chcę takich instruktorów w ZHP.
Gdy wstępowałam do ZHP miałam trzynaście lat. Chciałam spędzać fajnie czas z przyjaciółmi, a moja najlepsza przyjaciółka należała do drużyny harcerskiej. Przyznaję – fakt, że harcerstwo to służba – przeoczyłam. Ale ona towarzyszyła mi przez cały czas, bo program drużyny był tak skonstruowany, że nie mogło jej nie być. Nie była jednak uciążliwa. Do tego wiązała się z pasją ratownictwa, wiec właściwie była przyjemna. Właśnie, bo służba może być przyjemna.
I tutaj dochodzimy do sedna. Harcerstwo jest oparte na służbie, ale to tylko jeden z trzech filarów, obok pracy nad sobą i braterstwa. Żaden z tych filarów, czy zasad harcerskiego wychowania, nie może być ważniejszy od innego, bo wszystkie trzy są równorzędne. Dlatego, nawoływanie: “harcerstwo to służba – poświęć się dla innych” jeśli jedyne – uważam za płytki argument do motywowania instruktorów, używany przez osoby, które nie potrafią podołać wyzwaniu angażowania innych. A chciałabym, by instruktorki i instruktorzy ZHP potrafili to robić skutecznie na różne sposoby.
Harcerstwo to wyzwania, wyczyn, przygoda, praca, itd. – wszystko to razem. Moje słowa dedykuję również tym, którzy zaraz po ich przeczytaniu, przytoczą słowa hm. Stefana Mirowskiego o tym, że przychodzi czas na oddanie długu, że harcerstwo dało nam tak wiele, że trzeba to potem odpracować. Mądre słowa. Jeśli uda nam się wychowywać młodych ludzi tak, by chcieli nie tylko brać z naszej organizacji, ale także coś z siebie dawać, to będzie to nasz największy sukces. Aby tak się stało potrzebna jest ciągła praca wychowawcza, w której nauczymy innych takiej postawy. Ale jeśli będą dawać, dlatego, że to kwestia długu, dlatego, że muszą a nie chcą, dlatego, że ktoś kazał im się poświęcić, to osobiście uważam, że tą droga daleko nie zajdziemy. By zacytować klasyka: Druhno i Druhu, nie idźcie tą drogą.
Podobne artykuły
harcmistrzyni, instruktorka hufca Radom miasto, członkini zespołu kadry kształcącej; była drużynową, komendantką związku drużyn, szefem Harcerskiej Szkoły Ratownictwa, instruktorką Wydziału programowego GK ZHP, przewodniczącą komisji ds. programu i pracy z kadrą Rady Naczelnej ZHP; redaktor merytoryczny, trenerka umiejętności psychospołecznych, wiceprezes zarządu Pracowni Wspierania Organizacji Pozarządowych.
Aż mi się ciśnie na usta: od cierpiętnika do wypaleńca jeden krok …